Blauwe bosbes

“De blauwe antwoorden”

Blauwe bosbes Vaccinum myrtillus (Bilberry)

Blauwe bosbes Vaccinum myrtillus (Bilberry)

De Blauwe bosbes is een plant die de meeste Nederlanders wel eens gezien hebben en die door de rest van de wereld al eeuwenlang als medicinale plant toegepast is in verschillende oude geneeskunde. Een plant die nog steeds wereldwijd gebruikt wordt, bijvoorbeeld in de ayurveda, vanwege zijn medicinale werkingen en één die een belangrijk deel van de sfeer in bepaalde bossen bepaald. In Nederland, West- en in Midden-Europa komt dit plantje plaatselijk algemeen voor. Vooral op de halfbeschaduwde  bodems van naaldbossen. Tussen het dode naaldhout kan dit plantje uitgebreid groeien.

Dit is een dwergstruik, wat betekent dat hij houtig is en erg klein blijft. Blauwe bosbes groeit nooit hoger dan 50cm, maar blijft meestal kleiner. De struik kruipt vooral over de bos- of de heideveldbodem en vertakt zich ook sterk. Hij verplaatst zich ook ondergronds. De ondergrondse uitlopers creëren in een naaldbos als ondergroei soms wel meerdere hectares met een dominantie van Blauwe bosbes in de kruidlaag, ook al is dit geen kruid maar een dwergstruik.

Deze eigenschappen doen u misschien aan Struikheide Calluna vulgaris en Gewone dophei Erica tetralix denken. Dat hebben wetenschappers precies hetzelfde gehad, want ze hebben deze soorten ook in dezelfde Heidefamilie Ericaceae ingedeeld. Het verschil met zijn familieleden is dat dit dwergstruikje zijn bladeren verliest (loofverliezend is), de grootste overeenkomst is dat alle familieleden zuurminnend zijn. Dichter naar de Blauwe bosbes toe zitten de  geslachtsgenoten Rode bosbes Vaccinum vitis idaea, Rijsbes Vaccinum uliginosum en de Veenbes Vaccinum oxycoccus.

De Blauwe bosbes heeft scherpkantige takjes. De niet verhoutte takjes/lootjes vormen een belangrijke bron van voedingsstoffen in de winter voor het groot wild, zoals Edelhert Cervus elaphus. Een andere ecologische verbinding wordt gevormd met bodemschimmels. Zoals bomen meestal in symbiose leven met de zogenaamde mycorrhiza in de grond, zo heeft ook de Blauwe bosbes een mycorrhizale symbiose met schimmels.

In het contract staat dat de schimmels de voedingsstoffen uit de bodem doorgeven aan de Blauwe bosbes, als wederdienst levert de Blauwe bosbes via de fotosynthese suikers en koolhydraten aan de schimmels door. Deze verbinding wordt ondergronds gevormd. De wortels van Blauwe bosbes zijn gekoppeld aan die schimmeldraden.

Hoe dit plantje aan de volksnaam kraakbes is gekomen kunt u misschien zelf eens achterhalen in het bos. Een andere volksnaam is de Blauwbes. De Latijnse soortnaam myrtillus is gekozen omdat de bladvorm overeenkomsten vertoont met die van de Mirtestruik Myrtus communis. Die bladen zijn vaak getand aan de rand en eirond tot elliptisch van vorm en de aders kunnen soms erg duidelijk te zien zijn.

Deze eigenlijk ogenschijnlijk normale bladeren zijn toch meer bijzonder dan u zou denken. Als u uw postbode wel ziet zitten, dan kunnen ze u bijvoorbeeld helpen een liefdeszaadje in de kosmos te planten met uw beide namen erin verstrengeld. Via een liefdesritueel, bijvoorbeeld door er liefdeswierook van te maken en door dan met uw wierookhouder rondom de postbode te lopen, zou hij wel eens bedwelmt kunnen raken van het eerder door u gevisualiseerde liefdesplan dat zich heeft gevestigd in de rook.

De liefdesplaneet Venus biedt haar kracht aan in deze plant. Maar misbruik dit niet! Het zal fout kunnen aflopen als de liefdesintentie enkel uit egoïsme magisch is gemaakt. Het zou dan bijvoorbeeld kunnen dat de postbode te veel buikvlinders krijgt en daarom de post niet meer bezorgt, werkloos raakt en dat u dan alle dates zal moeten gaan betalen, hij werkloos blijft en uiteindelijk uit verveling te veel vuurwerk koopt met oud en nieuw en zijn handen eraf knalt! En dan zijn de massagetechnieken toch aan kwaliteit afgenomen. Dat wilt u niet.

Maar er kan speciaal met de bladeren ook andere magie uitgevoerd worden. Doe de bladeren in een zakje en draag die bij u om geluk te krijgen. De bladeren kunnen ook bepaalde betoveringen verbreken en het kwaad weren. Het volgende, beetje riskant ritueel kunt u beter niet uitvoeren. Als u vlak voor het slapen een handje bladeren verbrand in uw slaapkamer, dan kunnen uw dromen uitkomen binnen 7 dagen. Het zou jammerlijk zijn als u dan net droomt over een verbrijzelde hersenpan. U merkt dat deze plant een liefdevolle, beschermende en een droomkracht bevat. Het element water en het vrouwelijk geslacht zitten hierin verscholen.

In de geneeskunde hebben de bladeren ook meer wetenschappelijk verantwoorde werkingen. De bladeren worden hierin Folia myrtilli genoemd. Het blad zal altijd voordat de besjes rijp worden geplukt moeten worden. U kunt bijvoorbeeld 1 kop kokend water op een eetlepel blad gieten. Als u 3 kopjes per dag dringt, een aantal dagen lang, kan dit een positieve werking hebben op suikerziekte. Het blad bevat glucokinine dat bloedsuiker afbreekt, waarschijnlijk dat dit er iets mee te maken heeft. Het blad bevat ook flavanoïden, tanninen en mangaan.

Het plantje staat vooral bekend om zijn besjes, maar die worden gevormd door bevruchting van de bloemetjes natuurlijk. De bevruchting vindt vooral plaats met behulp van de hommels, honingbijen en de Zandbijen, zoals de Bosbesbij Andrena lapponica. Vanwege het probleemloze bestaan van de Blauwe bosbes is ook het voortbestaan van de Bosbesbij onbedreigd. De bloemetjes die ze graag zoeken, zien er apart uit. Het zijn groenachtige en rood aangelopen urnvormige bloemen. Ze hangen per stuk in de bladoksels en zijn daardoor vaak slecht zichtbaar voor mensen en ook niet snel herkenbaar als bloemen.

De bessen zijn veel sneller te herkennen en wereldberoemd! Ze zijn meestal blauwzwart, maar kunnen zelden ook een witte kleur hebben. Het sap in de bessen is paarsgekleurd. Verzamel deze Fructus Myrtilli nog voordat ze rijp zijn, meestal voor juli, als ze voor genezing nodig zijn. Naast geneeskracht heeft het vele sap in de besjes ook een sterk kleurende werking. Naast stoffen is het vooral in Europa ook gebruikt om wijn mee aan te kleuren.

De bes is ook smakelijk om rauw op te eten. Vanwege deze verrukkelijkheid worden de bessen op velerlei manieren gegeten. Ze worden gegeten in allerlei gerechten of als jam of gewoon als lekker sapje klaargemaakt. Ze worden bij gebakjes of op taarten en in vruchtenvlaaien geplaatst.  Met het eten van de Blauwe bosbes krijgt u vitaminen A, C en P binnen.

Vitamine P zit voornamelijk in citrusvruchten, direct onder de schil, meestal gezamenlijk met vitamine C. De P staat voor ‘Permeability’ en betekent ‘doorlaatbaarheid’. De werking gaat over de doorlaatbaarheid van de bloedvaten. Vitamine P zijn eigenlijk bioflavanoïden. Deze stoffen zijn nodig om vitamine C te beschermen. Zonder Vitamine P is Vitamine C stukken minder effectief. Vitamine C vergaat en werkt korter door oxidatie in het lichaam. Vitamine P gaat als antioxidant dit verval tegen. Kunstmatige pure vitamine C pilletjes zijn om deze reden dan ook minder effectief in het lichaam. Deze bioflavanoïden houden de bloedvaten sterk, wijd en gezond en stimuleren de afvoer van afvalstoffen uit onze lichaamscellen en zorgen voor een goede zuurstofaanvoer richting de plaatsen waar het nodig is in het lichaam.

Het zijn ook die antioxidanten die een antwoord bieden op de twee meest prangende vragen in het westen; “Hoe kan ik de veroudering tegengaan?” en “Hoe voorkomen we kanker?”. Antioxidanten bieden een antwoord op deze vragen. Andere iets minder prangende vragen kunnen ook beantwoord worden met de Blauwe bosbes, zoals “Wie helpt mij met mijn aambeibloedingen?” en “Wat zal mijn stromende diarree en dysenterie laten verminderen?” of “Waar zijn mijn spoelwormen bang voor?”. Andere belangrijke medische eigenschappen omvangen de samentrekkende en ontstekingsremmende werking van de besjes.

Als u zo oud bent dat u de 2e wereldoorlog heeft meegemaakt zal het u wellicht interesseren dat de Britse piloten in de 2e wereldoorlog tijdens de bombardementen op Duitsland beter mikten na het eten van broodjes met bosbessenjam. Zo wordt duidelijk dat elke kracht misbruikt kan worden, maar ook dat de inhoud van de besjes een beter zicht kunnen opleveren. Dit komt doordat de bloedtoevoer richting de ogen toeneemt. Bij vermoeide ogen kan dit helpen. Maar het is ook zo dat een bepaald pigment in de retina genaamd rodopsine geneeskracht ontvangt waardoor speciaal het zicht in het donker beter wordt. Tegelijk kan de antioxidatie op langere termijn staar voorkomen.

Al deze genezende krachten kan toch wel op zijn minst bijzonder genoemd worden. Dit plantje is een waardevolle vriend van de mensheid. Ook Nicholas Culpeper, een beroemde Engelse kruidkundige, dokter en astroloog uit de 17e eeuw was dik bevriend met de Blauwe bosbes. Ook met de Rode bosbes trouwens. Beide bosbessen probeerde hij overal aan het werk te krijgen, het genezende werk. De grootste reden hiervoor is dat de bosbessen voor vrijwel elk onderdeel van het lichaam wel helende krachten bezitten. Alleen al de Blauwe bosbes kan op zowat alle lichaamsdelen geneeskracht uitoefenen. Hieronder een aanvullend overzichtje.

Met een ontsteking en tyfus in de maag, een te zure maagwand met maagkrampen, en bij het leeglopen via de onderkant en bij het wegbraken van uw voedsel aan de bovenkant, kan Blauwe bosbes genezing toepassen. Ook wanneer uw darmen verstopt zitten, kan de Blauwe bosbes als darmontstopper ingezet worden.

Blauwe bosbes verbeterd de bloedsomloop, door klontering van bloedvaatjes tegen te gaan, de aderen te versterken. Het kan hartaanvallen helpen te voorkomen, haarvaten  herstellen, spataderen en de ziekte van Raynaud, couperose (constant blozen) en arteriosclerose (slagaderverharding) tegengaan en het stabiliseert collageen (lijmvormend eiwit).

Blauwe bosbes helpt het skelet door heilzaam te zijn bij artritis. Blaasinfecties en – stenen kunnen geheeld worden. Dysmenorroe (menstruatiekrampen) kan verzacht worden. Tandvleesontsteking kan sneller geheeld worden met het sap en eigenlijk kunnen alle wonden sneller helen.

Met keelpijn kunt u een gorgelconcert geven met een Blauwe bosbesdrank.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s